Objawy
- krew w stolcu lub na stolcu;
- zmiana rytmu wypróżnień, ołówkowaty stolec;
- uczucie niepełnego wypróżnienia i bolesne parcie na stolec;
- śluz w stolcu, niedokrwistość, utrata masy ciała.
Objawy te często są przypisywane hemoroidom. Krwawienie z odbytu u osoby dorosłej zawsze wymaga badania.
Diagnostyka
Podstawą jest badanie palcem przez odbyt i kolonoskopia z pobraniem wycinków. Zaawansowanie miejscowe ocenia się w rezonansie magnetycznym miednicy, a obecność przerzutów w tomografii komputerowej klatki piersiowej i jamy brzusznej. Przed rozpoczęciem leczenia przypadek omawia konsylium wielodyscyplinarne.
Leczenie
Bardzo wczesne guzy można w wybranych przypadkach usunąć miejscowo przez odbyt. W pozostałych standardem jest całkowite wycięcie mezorektum (TME), czyli usunięcie odbytnicy wraz z otaczającą ją tkanką tłuszczową i węzłami chłonnymi. Najczęściej udaje się zachować zwieracze. Czasem na kilka miesięcy wyłania się stomię protekcyjną, która chroni zespolenie w okresie gojenia.
U wielu chorych z guzem miejscowo zaawansowanym operację poprzedza radioterapia, chemioradioterapia lub chemioterapia. U części z nich guz całkowicie znika i w wybranych przypadkach można rozważyć ścisłą obserwację zamiast operacji. Szczegółowo opisuję to w artykule o leczeniu neoadiuwantowym raka odbytnicy.
Po leczeniu
Po operacji odbytnicy u części chorych przejściowo lub trwale zmienia się rytm wypróżnień. Regularne kontrole obejmują badania krwi z markerem CEA, badania obrazowe i endoskopowe według ustalonego planu.